Biyografi

Kerkük Kızı
Kerkük Kızı, Bağdat Radyosunun Türkmence bölümünden sesini duyuran, ırak Türklerinin ilk kadın ses sanatkârıdır.

Asıl adı Selime�dir. 1928 yılında Kerkük�ün Avcılar mahallesinde doğmuştur. Umumiyetle Türkmeneli bölgesinde, özellikle de Kerkük ilinde ve Kerkük�e bağlı ilçe ve kasabalarında Kerkük kızı adıyla anılmıştır.

Kerkük�ümüzün emekli belediye muhasebecisi Salih Efendi�nin eşi olan bu değerli ev hanımı ses sanatkârımız, üçü kız ikisi erkek beş çocuk anasıdır. Eşine ve çocuklarına çok bağlıdır, yüzünde daima derin ve de anlamlı bir tebessüm vardır.

Radyoda ilk kes bir Türkmen kadın sanatkârının sesini duyurması, Türkmeneli halkı, özellikle de Kerküklerin sevinçle karşılanmış ve ırak Türklerinin gönlünde taht kurmuştur. Türkiye�mizin Sanat çevrelerinde de beğenilen Kerkük kızı, ırak Türkmen kültürü ile büyük benzerlik taşıyan şanlıurfa�da da büyük bir üne kavuşmuştur.

Bağdat Radyosunun Türkmence bölümünde okuduğu şarkı ve türkülerle sanat hayatını yaşatmış ve hoyrat tarzında Muçula ve Muhalif usûllerini büyük bir ustalıkla icra etmiştir. Sosyal hayatımızda kadının konumu ile ilgili eski ananeyi ilk yıkan, cesur ve müstesnâ bir kadın olarak tanınmıştır.

Uzun hava türü olan bu usûlleri okudukça, Kerküklüler tarafından daha da çok sevilmiş, hatta Ona Kerkük kızı adını vererek ödüllendirilmiştir.

Kerkük kızı, Kerkük�te kadınlara mahsus birkaç konser vermiştir. Bir sohbette kendisini anlatırken, müziğe küçük yaşta ilgi duyduğunu ve Türkmen sanatçılarından dinlemiş olduğu mani ve hoyratları ezberlediğini söylemişti.

Değerli ses sanatkârımız Abdülvahit Küzeçioğlu�nun yardımıyla bir çok Hoyrat ve türküyü Radyo Evi için kaydetmeye muvaffak olmuştur.

Gizlilik perdesinden çıkmayan ve sesiyle, diğer kadın türkücülere iyi bir örnek olan sanatkârımız, bu sahada başarılı adımlar atmıştır. Bu eşi görülmemiş adımlar takdire şâyandır. Ümidimiz, güzel sese sahip olan çekingen bayanlarımızın da bir an önce Kerkük kızı kadar cesur olup onun izinden yürümeleridir.

Gerçekten de Selime hanım 1958 senesinde karşımıza bir kadın ses sanatçı olarak çıkmış; o tarihlerde Türk ve İslam dünyasında bu alanda ender görülen öncü kadın sanatçıların listesine hem Kerkük kızı adını altın harflerle yazdırmış hem de Türkmeneli müziğini kadın sesiyle dünyaya duyurmuştur.

Uzun seneler geçmesine rağmen Türküleri ve Hoyratları Türkmeneli halkınca hala haz alarak dinlenen, narin sesiyle, Hoyrat okuma ustalığıyla Türkmeneli klasiklerinde yer edinmiştir.

Türkmenelinin mümtaz evladı olan Kerkük Kızı�nı, Türkmeneli ses sanatında kadınların da yer alması gerekliğini bize bilfiil bu görevi üstlenerek gösterdiği için ve Türkmen toplumun önemli bir eksikliği giderdiği için de ona her zaman minnettarız.

Görevini başarıyla ifa eden sanatkârımızı her zaman yad edeceğimizi belirtir, kendisine ulu Tanrıdan sağlık, afiyet ve de uzun ömürler niyaz ederiz.

Kerkük kızının Bağdat Radyosu Türkmence bölümüne kaydettiği Hoyrat ve türkülerden örnekler aşağıda 1 �Kerkük Hoyratları ve Manileri �Atâ Terzibaşı. Ötüken Yayın evi. Nu.95.Kültür Serisi:8 . Birinci Cilt .Üçüncü Baskı.1975-İstanbul

2 - Kerkük Kızı . Sevilen Kerkük Manileri -Ahmet FİKRİ 1961- Kerkük
Kaynak: ırak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği � Genel merkezi , kadın kollarının yayın organı olan Türkmen Bohçası dergisinde yıl:1sayı :2 kasım �aralık 2002. yayınlanmıştır

Muhalif Usûlü

Baba bu gün …
Sürme meni
Çek göze sürmemeni
Gözlerim ağam …
Eskiden emekdarım
Kapuvdan sürme meni
Aman aman aman aman aman
Aman aman elivden
Hiç bilmem hara gedim

Baba bu gün…
Göze daim
Çek sürme göze daim
Gözlerim ağam …
Nahsı yoldan gelisen
O yola göz edeyim
Aman aman aman aman aman
Aman aman elivden
Hiç bilmem hara gedim

Muçula Usûlü

Zalim zalim zalim zalim
Harab adım
Dost atar Harab adım
Rakipler yığnağ etti
Koydular harab adım
Ah men yoh sen
Düşkünüvem bu günde men zalim

Zalim zalim zalim zalim
Harab adım
Dost demez Harab adım
Avcını dağdan eder
Bir yavlış harab adım
Ah men yoh sen
Mahsübüvem zalım

Fatih Yunus ( 1954)
Fatih Yunus
/şarkıcı/
1954 yılında Kerkük�te doğdu. Sanat hayatına küçük-ken atıldı ve o zamanlar petrol şirketinde işçi idi. 1972 yılında Kerkük televizyonunda bazı şarkılarını kayde-dip, ilk şarkısı (Aynaya Baktım) ile sanat hayatına başladı. 1977 yılında Bağdat Radyosunun Türkmence bölümünde sanatçı oldu. Şarkılarından: Bir hayal peşine, Elinde gülvalı var, Uyan güzel�

Halit Şengül
Halit Şengül
/şair/eğitimci/
1946 yılında Kerkük�ün Sarıkahya Mahallesinde Çiniçiler Sokağında dünyaya geldi. İlk okulu Ali Hikmet
gece okulunda, orta okulu ise Musalla okulunda bitir-di. Musalla okulunda çağımızın en büyük şairi ve Irak Türkmenlerinin milli mücadele sembolü olan Mehmet İzzet Hattat�ın öğrencisiydi.Daha sonra Eğitim Enstitü-sü�nü bitirdi.Öğretmen olarak Türkmen olmayan köy-lere tayin edildi.Şengül, hem şair, hem eğitimci hem de siyaset adamıydı. Daha ortaokul çağında iken Ker-kük�ün diğer okullarındaki milliyetçi öğrencileri topla-yıp milli geziler düzenlerdi. 1970 yılında Kerkük Korya yakasında Milliyetçi Türkmenler Topluluğunu kurdu. 1980 yılında ise Saddam güçleri tarafından tutuklandı, sorgulamada çok işkence gördü.8 Ocak 1981 tarihinde Baas rejimi tarafından idam edildi.

Kasım Ömer
Kasım Ömer
Türkmen Kurultayı�nın son gününde genel başkanlık seçiminde adaylıktan çekildi.

Hasan İzzet Zeynel Çardağlı ( 1934)
Hasan İzzet Zeynel Çardağlı
/öğretmen/yazar/
1934 yılında Kerkük’e bağlı Çardağlı köyünde doğdu . 1953-1954 Öğrenim yılında Bağdat İlköğretim Okulundan mezun olmuş. 1972-1973 yılında Şam Üniversitesi Hukuk fakültesinden lisans diplomasını almış, 29 yıl öğretmenlikten sonra emekliye ayrılmıştır. Yazarımız Hasan İzzet Çardağlı, yazıya ilk kez Arapça olarak başlamıştır. 1956 yılında (El- Mualimul Cadit, EI-Aklam, EI-Turas Sabi, Kardeşlik, Birlik Sesi, Yurt, Irak, Kulu Şey, Kerkük, Afak, Beşir) ve başka gazete ve dergilerde sayısız yazılar yazmıştır.

İzettin Nimet
İzettin Nimet
/şarkıcı/
En meşhur Türkmen şarkıcılardan sayılır. Türkmen şarkı ve makamlarını en üstün ve asil söyleyenlerden biri sayılır. Kerkük şehrinde doğdu ve orada yaşadı. Küçüklüğünden beri şarkı söylemeyi severdi, o zama-nın şarkıcılarından etkilenmiştir. Sesi de halk için pek makbuldü. Halkının sevgisini ve desteğini kazanmıştır.

Hikmet Süleyman
Hikmet Süleyman
Türkiye taraftarı Başbakan Hikmet Süleyman’ın 1930′larda defalarca Ankara’ya giderek Atatürk ve İnönü ile Türkiye ve Irak’ın bir federasyon içinde birleşmesi konusunu görüştüğü biliniyor. Hikmet Sü-leyman istifa ettirildi ve tutuklandı.

İrfan Kerküklü
İrfan Kerküklü
Irak Türkmen Millet Partisi Başkanı
Kürt gruplarla işbirliği yapan Türkmen liderlerinden biridir.ABD işgalcileri tarafından Kerkük Vali Yardımcısı seçilen İrfan Kerküklü, Celal Talabani ile işbirliğine sıcak bakan Irak Türkmen Millet Partisi’nin Başkanıdır. Kerküklü, Türkmenler olarak kendilerini ‘Iraklı’ kimli-ğiyle tanımladıklarını belirterek, “İdari, siyasi ve kültü-rel haklarımızı elde etmek için Arap, Kürt ve Asuri kardeşlerimizle beraber çalışıyoruz” der. İrfan Kerkük-lü, Cevdet Neccar, Seyfettin Demirci gibi isimlerin başında olduğu Türkmen Kurtuluş Partisi, Türkmen Vatansever Partisi, Irak Türkmen Millet Partisi Kürtle-rin ön planda olduğu Kardeşlik İttifakı içinde Irak seçimlerine katıldı. PKK Genel Sekreteri Zübeyir Aydar, İrfan Kerküklü ile görüşür ve izlenimlerini şöyle anla-tır: �KNK üyesi Türkmen Millet Partisi var. Biz Kerkük’-teki merkezlerini ziyaret ettik. Başkanları İrfan Kerkük-lü şu anda Kerkük vali yardımcısı aynı zamanda. Ma-kamında ziyaret ettik. Farklı Türkmen grupları var. Bunlardan biri de Türkmen Cephesi’dir.�

İbrahim Dakuklu ( 1932)
İbrahim Dakuklu
/yazar/
1932 yılında Kerkük iline bağlı Dakuk bucağının Saray mahallesinde dünyaya geldi. Yazarımız Irak Türkmen hoyratları ile ilgili araştırması Yeni Irak dergisinde yayınlanmıştır. Yazarın Türkmence olarak ortaya koyduğu eser Irak Türkmenleri Dilleri, Tarihleri adlı eserdir. Öteki eserleri ise Arapça yazılmıştır.

HAKKINDA YAZILANLAR

BİR TÜRKMEN SANATÇISI

Sayın İbrahim bey sizi tanıyabilir miyiz ?
Adım İbrahim Rauf TERZİ, 1945 Kerkük Avcılar mahallesinde doğdum, evli iki oğlan bir kız babasıyım, büyük oğlum TURAN küçük oğlum MURAT ve kızım GÜNEŞ.
Şuanda Danimarka Arhus şehrinde yaşıyorum.

Sanat hayatınıza ne zaman ve nasıl başladınız ?
1962 senesinde amatör olarak Kerkük şehrinde şarkı söylemeye başladım sonra 1966�da Bağdat Türkmence Radyosunun sınavunu kazanarak resmen sanatçı kimliğine sahip oldum, ilk okuduğum şarkıysa YAKAR BENİ BU AYRILIK KÜL EDER olmuştur.

Ne zaman Kerkük�ü terk ettiniz ?
21.4.1981 tarihinde Kerkük�ten Kıbrıs�a gittim oraya yerleşemeyince Türkiye�ye yerleştim, 10 sene sonra 13.9.1991�de Danimarka�ya yerleştim.

Şimdiye kadar kaç şarkı okudunuz ?
100�ün üstünde şarkı okudum.

Okuduğunuz şarkıların sözleri kime aittir ?
Şimdiye kadar 46 şairin yazdıkları şiirleri okudum bunlardan bir kaçının isimlerini sayabilirim :
Esat Naip, Salah Nevres, Mehmet İzzet Hattat, Felek Oğlu, Reşit Ali Dakuklu, Nesrin Er bil, Necmettin Esin, Fahri Er savaş, Mehmet Hulusi, Cemil Oğuz yücel, Yavuz Türk can………….

Seve seve okuduğunuz ve sizi etkileyen şarkınız hangisidir ?
SENİ DUŞMANLARA TERKETTİK DİYE KALBİM YILLAR YILI KAN AĞLAR KERKÜK.

Hangi şarkınız en fazla tutuldu ?
YAR ADINA sözü Salah Nevrese bestesi Muhammed Rauf�a aittir.

Okuduğunuz şarkıların arasında söz ve müziği size ait olan var mı ?
Evet, söz ve müziği bana ait olan yaklaşık 10 şarkım var en son eserimde IRAK TÜRKMEN CEPHESİ adlı marş türüdür.

Kerkük�ten sonra sanat hayatınızı nasıl devam ettirdiniz ?
Kıbrıs Bayrak Radyosu ve Türkiye radyolarında pek çok şarkı ve hoyratlar okumuşum, ayrıca özel Türkiye ziyaretlerimde bir kaç mani kayıt etmiştim örneğin : 1975 senesinde TRT Ankara radyosunda 6 şarkı, 1977�de Ankara radyosunda 4 mani, 1978�de İstanbul Radyosunda 5 mani, 1981�de Kıbrıs radyosunda 12 şarkı ve 1981�den bugüne kadar İstanbul radyosunda 24 mani kayıt etmişim.

Türkiye televizyonlarında şarkı okudunuz mu ?
Evet, 8 çeşitli Türk TV kanallarında şarkı okudum.

Türkiye�de kaset yaptınız mı ?
Evet, 2 kaset

Kaset ve Radyo dışında Türkiye�de başka faaliyetler yaptınız mı ?
Evet, özel geceler yaptım ve bir çok önde gelen Türk şarkıcılarla bazı gecelere katıldım, isimlerinden bir kaç tane sayabilirim : Nuri Sesi güzel, İbrahim Tatlı ses, İclal Ak kaplan, Eyüp Oyanıkoğlu, Hüsamettin Subaşı, Mehmet Özbek, Abdurahman Kızılay, İzzet Altınmeşe, Yıldız Tezcan ve bir çok mahalli şarkıcılar.

Peki Danimarka�da sanat hayatınız nasıl devam ediyor ?
1991 senesinden beri müzikle meşgulüm, yaklaşık 60 Mani ve Hoyrat yaptım, ayrıca oğlum Turan�ı iyi bir müzisyen ve şarkıcı olmasına yardımcı oldum.

Danimarka Radyo ve televizyonlarında faaliyetiniz oldu mu ?
Evet, bir kaç defa.

Şimdi neyle meşgulsünüz ?
1998 Mart ayından beri Arhus Türkmen Radyosunun hazırlayıp ve sunucusuyum , kızım ve oğlanlarımın yardımlar ile Haftada 3 saat yayın yapıyoruz.

Son soru, bir sanatçı olarak hayatınızdan razımısınız ayrıca tekrar hayata gelirseniz ne olmak istersiniz ?
Evet razıyım, tekrar hayata gelirsem Terzi olduğuma rağmen yine Türkmen ses sanatçısı olmak isterim çünkü Türkmen milletine hizmet etmekten doymamışım.

Muhammed Samad
Danimarka / 20.04.2003